Kho hàng có gác lửng là giải pháp xây thêm một tầng sàn trung gian bên trong không gian kho hiện hữu, tận dụng phần chiều cao trống phía trên để tăng diện tích lưu trữ mà không cần thuê thêm mặt bằng hay xây dựng mở rộng. Với nhà kho có trần từ 5 mét trở lên, gác lửng giúp tạo thêm một khu vực chứa hàng độc lập, thường dành cho hàng nhẹ, hàng khô, hoặc khu vực văn phòng kho.
Điểm chính:
- Gác lửng phù hợp khi trần kho cao từ 5 mét trở lên, chiều cao thông thủy mỗi tầng tối thiểu 2,4–2,7 mét
- Hàng nhẹ, ít xuất nhập để trên gác lửng; hàng nặng, xuất nhập thường xuyên để dưới tầng trệt
- Tải trọng sàn cần được kỹ sư kết cấu tính toán dựa trên loại hàng, kệ và thiết bị di chuyển
- Bố trí cầu thang, lối đi và phương án PCCC phải được đưa vào thiết kế ngay từ đầu
- Phần mềm quản lý kho có thể giúp quản lý vị trí hàng ở hai tầng lưu trữ, tránh nhầm lẫn khi soạn hàng
Chị Hương – trưởng kho một doanh nghiệp phân phối vật tư tại Bình Dương – đứng giữa kho hàng rộng 800 m², nhìn lên trần cao hơn 6 mét và tự hỏi: “Vì sao mình không dùng khoảng không này?” Hàng hóa dưới sàn đã kín kệ, nhưng phía trên vẫn trống. Mỗi lần nhập thêm lô hàng mới, nhân viên phải dịch chuyển kệ, chèn thêm pallet, lối đi ngày càng hẹp. Bài viết này sẽ giúp anh/chị hiểu rõ khi nào nên làm gác lửng, cách bố trí an toàn và cách quản lý hàng hóa trên hai tầng lưu trữ hiệu quả.
Kho cao bao nhiêu thì nên làm gác lửng?
Thông thường, chỉ nên cân nhắc làm gác lửng lưu trữ khi chiều cao trần kho từ 5 mét trở lên. Với trần kho thấp hơn mức này, việc chia thành hai tầng sẽ khiến cả hai tầng đều chật chội, khó thao tác và không đáp ứng yêu cầu an toàn tối thiểu.
Để gác lửng vận hành hiệu quả, anh/chị cần tính toán chiều cao thông thủy cho từng tầng:
- Tầng trệt (dưới gác lửng): tối thiểu 2,4–2,7 mét để người và xe nâng tay di chuyển thoải mái
- Tầng gác lửng: tối thiểu 2,2–2,4 mét tính từ mặt sàn gác đến trần hoặc dầm thấp nhất
- Phần dầm, hệ thống PCCC, đèn chiếu sáng: cần trừ hao 20–40 cm tùy thiết kế
Ví dụ: kho cao 6 mét có thể chia thành tầng trệt 2,7 mét và tầng gác 2,5 mét, còn lại dành cho dầm và hệ thống kỹ thuật. Kho cao 4 mét thường không nên làm gác lửng vì mỗi tầng chỉ còn khoảng 1,8 mét – không đủ cho người đứng thẳng thao tác.
Ngoài chiều cao, anh/chị cần kiểm tra thêm ba yếu tố:
- Khả năng chịu lực của nền và kết cấu khung kho hiện hữu – gác lửng có thể dùng kết cấu độc lập hoặc liên kết với khung kho, cần kỹ sư kết cấu đánh giá
- Hệ thống thông gió và chiếu sáng – tầng gác lửng dễ bị bí khí và thiếu sáng nếu không thiết kế bổ sung
- Phương án thoát hiểm – cần có lối thoát thứ hai nếu diện tích gác lửng lớn hoặc chứa nhiều người làm việc
Góc nhìn từ VASO: Trước khi quyết định làm gác lửng, anh/chị nên đo đạc chính xác chiều cao thông thủy và vẽ sơ đồ mặt bằng hiện trạng. Một bản vẽ layout kho đơn giản sẽ giúp hình dung rõ khu vực nào có thể nâng tầng, khu vực nào nên giữ nguyên.
Hàng nào nên để trên gác lửng, hàng nào để dưới?

Nguyên tắc chung khi bố trí kho có gác lửng: hàng nhẹ, ít xuất nhập, kích thước nhỏ gọn để trên gác lửng; hàng nặng, xuất nhập thường xuyên, cồng kềnh để ở tầng trệt.
Bảng phân loại gợi ý:
| Tiêu chí | Nên để trên gác lửng | Nên để dưới tầng trệt |
|---|---|---|
| Trọng lượng | Hàng nhẹ, đóng gói nhỏ (dưới 10–15 kg/thùng) | Hàng nặng, pallet lớn, thiết bị |
| Tần suất xuất nhập | Hàng bán chậm, hàng theo mùa, hàng dự trữ | Hàng bán nhanh, xuất nhập hằng ngày |
| Cách lấy hàng | Soạn hàng thủ công, lấy theo thùng/cái | Xuất nguyên pallet, cần xe nâng |
| Đặc tính hàng | Hàng khô, không yêu cầu nhiệt độ đặc biệt | Hàng dễ vỡ, hóa chất, cần kiểm soát đặc biệt |
| Hạn sử dụng | Hàng có hạn dùng dài, ít rủi ro cận date | Hàng cận date cần ưu tiên xuất trước (FIFO/FEFO) |
Ví dụ thực tế: một kho phân phối vật tư điện nước có thể để cuộn dây điện, ống nhựa, phụ kiện nhỏ trên gác lửng; còn máy bơm, bình nước nóng, pallet ống thép nặng để dưới tầng trệt. Cách phân chia này giúp giảm rủi ro quá tải sàn gác và rút ngắn thời gian soạn hàng cho nhóm hàng xuất nhanh.
Khi phân chia, anh/chị nên lập danh sách SKU kèm trọng lượng trung bình và tần suất xuất trong 3–6 tháng gần nhất. Những SKU có số lần xuất kho cao nên ưu tiên đặt ở tầng trệt, gần khu vực xuất hàng. Những SKU bán chậm có thể đưa lên gác lửng để giải phóng mặt bằng bên dưới.
Cách bố trí cầu thang và lối đi trên gác lửng
Cầu thang và lối đi là hai yếu tố quyết định hiệu quả vận hành của kệ lửng kho. Bố trí không hợp lý sẽ tạo ra điểm nghẽn khi nhân viên phải bưng bê hàng lên xuống nhiều lần trong ca làm việc.
Vị trí cầu thang:
- Đặt cầu thang ở vị trí trung tâm hoặc gần khu vực nhập/xuất hàng để rút ngắn quãng đường di chuyển
- Chiều rộng cầu thang tối thiểu 0,8–1 mét cho một người lên xuống; nếu cần vận chuyển thùng hàng, nên rộng 1,2 mét trở lên
- Độ dốc cầu thang không quá 45 độ, bậc thang có bề mặt chống trượt
- Nếu diện tích gác lửng lớn hoặc có nhiều người làm việc, nên bố trí hai cầu thang ở hai đầu để tạo lối thoát hiểm thứ hai
Lối đi trên gác lửng:
- Lối đi chính rộng tối thiểu 1,2 mét để hai người tránh nhau hoặc một người bưng thùng hàng di chuyển
- Lối đi phụ giữa các kệ rộng 0,8–1 mét tùy cách lấy hàng thủ công hay dùng xe đẩy
- Tránh bố trí lối đi cụt – nên tạo vòng di chuyển khép kín để không phải quay đầu
- Khu vực gần mép gác lửng phải có lan can cao tối thiểu 1 mét và tấm chặn chân để ngăn hàng rơi xuống tầng dưới
Một lưu ý quan trọng: nếu anh/chị dự định dùng xe nâng tay hoặc xe đẩy hàng trên gác lửng, cần kiểm tra tải trọng sàn tại khu vực lối đi và bố trí cửa nâng hàng (pallet gate) hoặc tời nâng chuyên dụng. Không nên dùng cầu thang bộ để vận chuyển pallet nặng.
Tải trọng sàn gác lửng cần tính như thế nào?

Tải trọng sàn là yếu tố an toàn quan trọng nhất khi thiết kế gác lửng lưu trữ. Tính toán sai có thể dẫn đến sụp đổ kết cấu, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và hàng hóa.
Tải trọng sàn gác lửng được tính dựa trên ba thành phần chính:
- Tải trọng bản thân (tĩnh tải): trọng lượng của sàn, dầm, cột, lan can và các kết cấu cố định
- Tải trọng hàng hóa (hoạt tải): trọng lượng hàng hóa tối đa dự kiến lưu trữ trên gác, thường quy đổi ra kg/m²
- Tải trọng thiết bị và người: trọng lượng người làm việc, xe đẩy, kệ chứa hàng đặt trên gác
Ví dụ minh họa: nếu anh/chị dự định lưu trữ thùng hàng trung bình 15 kg, xếp chồng 4 thùng trên một ô kệ có diện tích 0,5 m², tải trọng hàng hóa trên mỗi m² là: (15 × 4) / 0,5 = 120 kg/m². Cộng thêm trọng lượng kệ và người làm việc, tải trọng thiết kế có thể lên đến 200–300 kg/m².
Một số mức tải trọng tham khảo phổ biến:
| Loại gác lửng | Tải trọng tham khảo | Ứng dụng điển hình |
|---|---|---|
| Gác lửng nhẹ | 150–250 kg/m² | Văn phòng kho, lưu trữ hồ sơ, hàng nhẹ |
| Gác lửng trung bình | 300–500 kg/m² | Kho hàng đóng thùng, linh kiện, vật tư nhẹ |
| Gác lửng nặng | 500–1.000 kg/m² trở lên | Pallet hóa, kệ chứa hàng nặng, cần xe nâng |
Lưu ý quan trọng: không được tự ước lượng tải trọng. Anh/chị cần cung cấp cho đơn vị thiết kế danh sách hàng hóa dự kiến lưu trữ, kích thước kệ, số người làm việc và loại thiết bị di chuyển trên gác. Kỹ sư kết cấu sẽ tính toán và quyết định loại sàn, khoảng cách dầm, tiết diện cột phù hợp.
Sau khi đưa vào sử dụng, cần dán biển ghi rõ tải trọng tối đa cho phép tại vị trí dễ thấy và kiểm soát chặt chẽ không để hàng hóa vượt quá mức thiết kế.
Phòng cháy chữa cháy cho kho có gác lửng
PCCC là yêu cầu bắt buộc và thường là phần phức tạp nhất khi thiết kế kho hàng có gác lửng. Gác lửng tạo thêm một tầng kín, làm tăng nguy cơ cháy lan và gây khó khăn cho việc thoát hiểm.
Các hạng mục PCCC cần lưu ý:
- Hệ thống báo cháy: lắp đầu báo khói hoặc đầu báo nhiệt trên cả tầng trệt và tầng gác lửng. Khói từ đám cháy tầng dưới có thể tích tụ dưới sàn gác, cần đầu báo ở cả hai khu vực
- Hệ thống chữa cháy tự động (sprinkler): nếu kho đã có hệ thống sprinkler, cần lắp bổ sung đầu phun dưới sàn gác lửng và trên trần tầng gác. Khoảng cách và lưu lượng phun phải được đơn vị PCCC tính toán lại
- Bình chữa cháy xách tay: bố trí ở cả hai tầng, vị trí dễ thấy, không bị hàng hóa che khuất
- Lối thoát hiểm: mỗi tầng gác lửng cần có ít nhất hai lối thoát hiểm độc lập nếu diện tích vượt ngưỡng quy định. Cửa thoát hiểm phải mở theo chiều di tản, có đèn chỉ dẫn và đèn sự cố
- Khoảng cách an toàn: hàng hóa không được xếp sát trần, không che chắn đầu báo cháy, bình chữa cháy hoặc lối thoát hiểm
Anh/chị nên làm việc với đơn vị thiết kế PCCC có chứng chỉ hành nghề ngay từ giai đoạn lên bản vẽ, không nên thi công gác lửng xong mới bổ sung PCCC. Việc điều chỉnh sau đó thường tốn kém và có thể không được nghiệm thu.
Những lưu ý an toàn khi soạn hàng trên gác lửng
Soạn hàng trên gác lửng có đặc thù riêng so với soạn hàng dưới tầng trệt: không gian hẹp hơn, chiều cao trần thấp hơn, việc vận chuyển hàng lên xuống qua cầu thang tốn nhiều thời gian và tiềm ẩn rủi ro.
Các lưu ý an toàn chính:
- Quy định tải trọng người và hàng trên gác: không để quá số người làm việc cùng lúc theo thiết kế, không chất hàng vượt tải trọng cho phép
- Trang bị bảo hộ lao động: găng tay, giày bảo hộ chống trượt bắt buộc khi soạn hàng trên gác
- Chiếu sáng đầy đủ: lắp đèn chiếu sáng ở mọi lối đi và khu vực soạn hàng trên gác lửng, tránh góc tối gây tai nạn
- Lan can và lưới chắn: kiểm tra định kỳ lan can, tấm chặn chân, lưới chắn quanh mép gác lửng
- Quy trình vận chuyển hàng lên xuống: quy định rõ loại hàng nào được bưng bê bằng tay, loại nào phải dùng tời nâng hoặc cửa nâng hàng. Không ném hàng từ trên gác xuống
- Đào tạo nhân viên: nhân viên mới cần được hướng dẫn về lối đi, vị trí cầu thang, quy định tải trọng và phương án thoát hiểm trước khi làm việc trên gác
Một quy trình soạn hàng gợi ý cho kho có gác lửng:
- Nhận phiếu xuất kho, xác định vị trí hàng (tầng trệt hay gác lửng)
- Soạn hàng ở tầng trệt trước, sau đó mới lên gác lửng soạn các mặt hàng còn lại
- Đối với hàng trên gác lửng: lấy đúng số lượng theo phiếu, kiểm tra mã hàng và hạn sử dụng trước khi mang xuống
- Tập kết hàng đã soạn ở khu vực chờ xuất dưới tầng trệt
- Kiểm tra chéo số lượng và mã hàng trước khi đóng gói, giao cho khách
Việc soạn hàng theo thứ tự từ dưới lên giúp giảm số lần lên xuống cầu thang và tránh nhầm lẫn khi hàng hóa nằm rải rác ở hai tầng.
Khi nào nên dùng phần mềm quản lý kho cho mô hình gác lửng?

Nếu kho của anh/chị có gác lửng và vẫn quản lý vị trí hàng bằng trí nhớ của thủ kho hoặc file Excel, các dấu hiệu sau cho thấy đã đến lúc cần một công cụ quản lý chặt chẽ hơn:
- Nhân viên mất nhiều thời gian tìm hàng vì không biết hàng nằm ở tầng trệt hay trên gác lửng
- Sai lệch tồn kho lặp lại giữa số liệu trên sổ sách và hàng thực tế
- Kiểm kê mất nhiều ngày vì phải rà soát thủ công từng tầng, từng kệ
- Khi thủ kho nghỉ phép, người khác không biết hàng ở đâu để soạn
- Muốn áp dụng barcode/QR và thiết bị quét mã để quản lý vị trí hai tầng lưu trữ
WSS (Wonder Storage System) – phần mềm quản lý kho của VASO TECH – giải quyết bài toán này bằng cách quản lý vị trí hàng hóa theo cấu trúc khu – dãy – tầng – ô. Với kho có gác lửng, anh/chị có thể khai báo rõ tầng trệt và tầng gác lửng là hai khu vực lưu trữ riêng biệt, gắn mã vị trí cho từng ô kệ. Khi cần soạn hàng, nhân viên nhìn vào phiếu xuất trên thiết bị cầm tay sẽ biết chính xác hàng nằm ở tầng nào, dãy nào, ô nào – không cần phụ thuộc vào trí nhớ của thủ kho.
Quy trình quét mã khi xuất nhập cũng giúp ghi nhận mọi biến động theo người thực hiện và thời điểm, giảm thiểu sai lệch giữa số liệu trên hệ thống và hàng thực tế trên kệ.
Bảng gợi ý gói WSS theo hiện trạng kho có gác lửng
| Gói WSS | Giá tham khảo | Phù hợp với | Thời gian triển khai dự kiến |
|---|---|---|---|
| WSS Entry | Từ 49 triệu | Kho nhỏ, 01 kho, quy trình đơn giản, khuyến nghị ≤ 500 SKU, mới bắt đầu số hóa | 1–2 tuần |
| WSS Standard | Từ 79 triệu | Kho 01–02 kho hoặc nhiều khu vực, cần chỉnh theo quy trình thực tế, quản lý vị trí chi tiết | 3–6 tuần |
| WSS Enterprise | Từ 149 triệu | Nhiều bộ phận, cần tích hợp ERP, quy trình phức tạp, cần tùy chỉnh sâu | 6–12+ tuần |
Lưu ý: Giá tham khảo cho SME; giá cuối cùng phụ thuộc số user, số kho, phạm vi chức năng, mức tùy chỉnh và thiết bị đi kèm. Chưa bao gồm VAT, chi phí tích hợp ERP/API, license bên thứ ba.
Với kho có gác lửng, VASO khuyến nghị bắt đầu từ việc chuẩn hóa cách đặt mã vị trí cho cả hai tầng lưu trữ. Mã vị trí nên phản ánh rõ tầng – dãy – ô, ví dụ: T1-A-01 (tầng trệt, dãy A, ô 01) và T2-A-01 (tầng gác lửng, dãy A, ô 01). Khi mã vị trí đã rõ ràng, việc đưa lên phần mềm quản lý kho sẽ thuận lợi và ít sai sót hơn nhiều.
Vì sao chọn VASO TECH?
VASO TECH cung cấp giải pháp trọn gói một đầu mối: từ tư vấn bố trí kệ kho, thiết kế gác lửng, đến phần mềm quản lý kho WSS và thiết bị quét mã (PDA, máy in tem). Giá tham khảo của ba gói WSS được công khai trên website, quy trình triển khai 5 bước rõ ràng: khảo sát và xác nhận phạm vi → chuẩn bị dữ liệu và cấu hình → UAT và đào tạo → go-live → hỗ trợ sau triển khai.
Văn phòng VASO TECH đặt tại TP.HCM, phục vụ doanh nghiệp tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và Long An. Anh/chị có thể xem thêm thông tin về giải pháp quản trị kho WSS hoặc tìm hiểu về kệ kho hàng để có cái nhìn tổng thể trước khi quyết định.
Nếu kho của anh/chị đang có trần cao từ 5 mét trở lên và muốn tận dụng không gian bằng gác lửng, hãy đăng ký tư vấn ngay để trao đổi cụ thể về hiện trạng kho và phương án phù hợp. Hotline/Zalo: 0909 056 267 (giờ làm việc 08:00–17:00), email: info@vasotech.vn.
Câu hỏi thường gặp
Chi phí làm gác lửng kho hàng là bao nhiêu?
Chi phí làm gác lửng phụ thuộc vào diện tích, tải trọng thiết kế, loại vật liệu sàn và hệ thống PCCC đi kèm. Không có mức giá cố định vì mỗi kho có kết cấu và yêu cầu khác nhau. Anh/chị nên yêu cầu báo giá từ đơn vị thiết kế sau khi khảo sát hiện trạng cụ thể.
Kho cao 4 mét có làm gác lửng được không?
Kho cao 4 mét thường không phù hợp để làm gác lửng lưu trữ vì chiều cao mỗi tầng sau khi chia sẽ không đủ cho người đứng thẳng và thao tác. Trong trường hợp này, nên cân nhắc sử dụng kệ Selective tận dụng chiều cao thay vì làm gác lửng.
Gác lửng có cần xin phép xây dựng không?
Tùy theo quy định địa phương và tính chất công trình, việc lắp đặt gác lửng có thể cần thẩm định kết cấu và nghiệm thu PCCC. Anh/chị nên làm việc với đơn vị thiết kế có chứng chỉ để đảm bảo tuân thủ đúng quy định.
Có nên dùng xe nâng trên gác lửng không?
Chỉ nên dùng xe nâng trên gác lửng nếu sàn được thiết kế với tải trọng phù hợp và có cửa nâng hàng chuyên dụng. Việc đưa xe nâng lên gác lửng bằng cầu thang bộ là không an toàn và không được khuyến khích.
Làm sao để quản lý hàng hóa ở hai tầng lưu trữ hiệu quả?
Cách hiệu quả nhất là gắn mã vị trí rõ ràng cho từng ô kệ ở cả hai tầng, sau đó sử dụng phần mềm quản lý kho để theo dõi vị trí hàng hóa theo thời gian thực. Nhân viên soạn hàng có thể tra cứu vị trí chính xác trên thiết bị cầm tay thay vì phải nhớ hoặc tìm kiếm thủ công.
Gác lửng có cần lối thoát hiểm riêng không?
Tùy theo diện tích và số người làm việc trên gác lửng, có thể cần bố trí lối thoát hiểm thứ hai. Yêu cầu này được quy định trong tiêu chuẩn PCCC và cần được đơn vị thiết kế PCCC tư vấn cụ thể cho từng công trình.
Nguồn tham khảo
- Tiêu chuẩn Việt Nam TCVN về phòng cháy chữa cháy cho nhà và công trình – yêu cầu thiết kế
- Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn cháy cho nhà và công trình (QCVN 06)
- Tiêu chuẩn về tải trọng và tác động – TCVN 2737
- Tài liệu kỹ thuật về kệ kho và gác lửng lưu trữ từ VASO TECH
Giá tham khảo cho SME; giá cuối cùng phụ thuộc số user, số kho, phạm vi chức năng, mức tùy chỉnh và thiết bị đi kèm. Chưa bao gồm VAT, chi phí tích hợp ERP/API, license bên thứ ba.