Quy trình nhập xuất kho là chuỗi thao tác chuẩn để tiếp nhận hàng vào kho và đưa hàng ra khỏi kho, gồm 6 bước nhập và 6 bước xuất, có chứng từ và người chịu trách nhiệm rõ ở từng bước. Làm đúng quy trình giúp tồn kho khớp thực tế, tránh giao nhầm và truy vết được sai lệch.
Điểm chính
- Quy trình nhập kho 6 bước: tiếp nhận thông tin, kiểm tra thực nhận, ghi nhận vào hệ thống, dán nhãn, đưa vào vị trí, chốt chứng từ.
- Quy trình xuất kho 6 bước: tiếp nhận yêu cầu, kiểm tra tồn, tạo phiếu xuất, picking theo vị trí, soạn và kiểm tra, giao hàng và cập nhật tồn.
- Chứng từ bắt buộc: phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, biên bản kiểm kê, biên bản hàng lệch hoặc hàng lỗi.
- Điểm kiểm soát quan trọng nhất: thời điểm hàng rời kệ và thời điểm hàng vào kệ, phải có người ký và hệ thống ghi nhận.
- Khi kho phát sinh nhiều mã hàng, nhiều vị trí, sai lệch lặp lại, nên cân nhắc phần mềm quản lý kho thay vì Excel.
Mở đầu bằng một tình huống thật trong kho: hệ thống báo còn 40 thùng, ra kệ chỉ thấy 32. Tám thùng chênh lệch có thể nằm ở đơn chưa chốt, ở lô hàng trả về chưa nhập, hoặc ở nhầm vị trí kệ. Nếu không có quy trình nhập xuất kho rõ ràng, anh/chị sẽ mất nửa buổi để tìm, thậm chí không tìm ra. Bài viết này giúp anh/chị dựng lại quy trình nhập kho và quy trình xuất kho chuẩn cho nhà phân phối, kèm sơ đồ, chứng từ và điểm kiểm soát để tránh sai lệch.
Vì sao cần quy trình nhập – xuất kho rõ ràng?
Quy trình nhập xuất kho rõ ràng giúp mọi người trong kho làm cùng một cách, ghi nhận cùng một thời điểm, và chịu trách nhiệm ở từng khâu. Với nhà phân phối, mỗi ngày kho tiếp nhận hàng từ nhiều nhà cung cấp và xuất hàng cho nhiều khách hàng. Nếu mỗi người làm một kiểu, dữ liệu tồn kho sẽ lệch dần khỏi thực tế.
Hậu quả thường gặp khi không có quy trình chuẩn:
- Tồn kho lệch: sổ sách báo còn hàng nhưng kệ không có, hoặc ngược lại.
- Giao nhầm, giao thiếu: soạn hàng theo trí nhớ, không có bước kiểm tra chéo.
- Kiểm kê mất nhiều ngày: dữ liệu không theo vị trí, phải dừng kho để đếm lại toàn bộ.
- Phụ thuộc thủ kho: một người nghỉ là cả kho ngưng trệ vì chỉ người đó nhớ hàng ở đâu.
Ngược lại, khi có quy trình chuẩn, kho vận hành ổn định hơn hẳn. Người mới vào có thể làm theo hướng dẫn mà không cần truyền tay kinh nghiệm. Kế toán đối chiếu chứng từ nhanh hơn. Quản lý biết chính xác ai nhận hàng, ai xuất hàng, vào lúc nào.
Góc nhìn từ VASO: Trước khi nghĩ đến phần mềm, anh/chị nên chuẩn hóa cách làm trên giấy trước. Khi quy trình đã rõ, phần mềm chỉ là công cụ giúp thực thi quy trình đó nhanh và chính xác hơn.
Quy trình nhập kho 6 bước

Quy trình nhập kho chuẩn gồm 6 bước, từ lúc nhận thông tin hàng sắp về đến khi hàng nằm đúng vị trí và chứng từ được chốt. Dưới đây là các bước áp dụng được ngay cả khi anh/chị đang dùng Excel hoặc sổ sách.
Bước 1: Tiếp nhận thông tin hàng về
Trước khi hàng đến, bộ phận mua hàng hoặc kế toán gửi cho thủ kho thông tin dự kiến: nhà cung cấp, mã hàng, số lượng, ngày giao. Thủ kho chủ động sắp xếp chỗ trống trong kho, chuẩn bị pallet hoặc khu vực kiểm hàng.
Bước 2: Kiểm tra thực nhận tại cổng kho
Khi xe hàng đến, thủ kho đối chiếu phiếu giao hàng của nhà cung cấp với thông tin đã nhận. Kiểm tra bao bì, số kiện, tình trạng bên ngoài trước khi cho bốc dỡ. Nếu bao bì rách, ướt, có dấu hiệu đổ vỡ, phải ghi chú ngay vào biên bản giao nhận.
Bước 3: Kiểm tra chi tiết và ghi nhận thực nhập
Hàng được bốc dỡ vào khu vực chờ kiểm. Thủ kho đếm số lượng thực tế theo từng mã SKU, đối chiếu với phiếu giao. Với hàng có lô, hạn sử dụng, cần ghi thêm số lô và ngày hết hạn. Nếu có lệch, lập biên bản hàng lệch hoặc hàng lỗi ngay tại thời điểm này, không để về sau mới truy.
Bước 4: Dán nhãn và nhập dữ liệu
Sau khi kiểm xong, hàng được dán nhãn mã vạch hoặc QR nếu kho đang dùng. Dữ liệu thực nhập được ghi vào sổ kho, Excel hoặc phần mềm quản lý kho. Thông tin tối thiểu gồm: mã hàng, tên hàng, số lượng, vị trí dự kiến, số lô (nếu có), ngày nhập.
Bước 5: Đưa hàng vào vị trí lưu trữ
Hàng được chuyển từ khu vực chờ kiểm vào vị trí lưu trữ đã định. Vị trí phải được ghi lại chính xác, ví dụ: Kệ A, tầng 2, ô 03. Nếu không quản lý vị trí, bước này chính là nơi phát sinh tình trạng “hàng nằm đâu đó trong kho”.
Bước 6: Chốt phiếu nhập kho
Thủ kho ký phiếu nhập kho, chuyển cho kế toán để hạch toán công nợ và cập nhật tồn kho. Phiếu nhập kho cần có đầy đủ chữ ký của người giao, người nhận và người phê duyệt. Đây là chứng từ gốc để đối chiếu khi có sai lệch.
Quy trình xuất kho 6 bước
Quy trình xuất kho chuẩn cũng gồm 6 bước, từ lúc nhận yêu cầu xuất đến khi hàng rời kho và tồn kho được cập nhật. Với nhà phân phối, đây là khâu dễ xảy ra giao nhầm nhất nên cần kiểm soát chặt.
Bước 1: Tiếp nhận yêu cầu xuất hàng
Yêu cầu xuất có thể đến từ đơn hàng bán, phiếu điều chuyển kho nội bộ, hoặc lệnh xuất nguyên vật liệu cho sản xuất. Người tiếp nhận phải xác nhận thông tin: khách hàng, mã hàng, số lượng, thời gian giao, địa chỉ nhận.
Bước 2: Kiểm tra tồn kho khả dụng
Trước khi hứa giao, cần kiểm tra tồn kho thực tế theo vị trí. Không chỉ xem số tổng trên sổ, mà phải xem hàng có nằm đúng vị trí hay không. Nếu tồn không đủ, báo ngay cho bộ phận bán hàng hoặc điều phối để xử lý, không để đến lúc soạn hàng mới phát hiện thiếu.
Bước 3: Tạo phiếu xuất kho
Phiếu xuất kho được lập dựa trên yêu cầu đã xác nhận, ghi rõ: mã hàng, số lượng, vị trí lấy hàng, khách hàng, ngày xuất. Phiếu xuất kho là chứng từ bắt buộc, không xuất hàng khi chưa có phiếu.
Bước 4: Picking – lấy hàng theo vị trí
Nhân viên kho cầm phiếu xuất, đi theo vị trí đã ghi để lấy hàng. Nguyên tắc quan trọng: lấy đúng mã, đúng vị trí, đúng số lượng. Với hàng có hạn sử dụng, áp dụng FIFO (nhập trước xuất trước) hoặc FEFO (hết hạn trước xuất trước) để tránh hàng cận date nằm lại trong kho.
Bước 5: Soạn hàng và kiểm tra chéo
Hàng sau khi lấy được tập kết tại khu vực soạn hàng. Một người khác, không phải người vừa picking, kiểm tra lại: mã hàng, số lượng, tình trạng bao bì. Bước kiểm tra chéo này giúp phát hiện nhầm lẫn trước khi hàng rời kho, chi phí sửa sai thấp hơn nhiều so với khi hàng đã giao đến khách.
Bước 6: Giao hàng và cập nhật tồn kho
Hàng được bàn giao cho bộ phận giao nhận hoặc khách hàng đến lấy. Ngay sau khi hàng rời kho, thủ kho cập nhật giảm tồn vào hệ thống. Chốt phiếu xuất kho, chuyển kế toán để xuất hóa đơn và theo dõi công nợ.
Chứng từ và người chịu trách nhiệm

Mỗi bước trong quy trình nhập xuất kho cần gắn với một chứng từ và một người chịu trách nhiệm. Khi có sai lệch, anh/chị chỉ cần nhìn vào chứng từ để biết truy ở đâu.
| Chứng từ | Thời điểm phát sinh | Người lập | Người ký duyệt |
|---|---|---|---|
| Phiếu nhập kho | Khi hàng thực nhận xong | Thủ kho | Trưởng kho hoặc kế toán trưởng |
| Phiếu xuất kho | Khi có yêu cầu xuất đã xác nhận | Thủ kho hoặc nhân viên kho | Trưởng kho hoặc quản lý bán hàng |
| Biên bản hàng lệch/lỗi | Khi phát hiện sai lệch khi nhận hàng | Thủ kho | Đại diện nhà cung cấp và thủ kho |
| Biên bản kiểm kê | Khi kiểm kê định kỳ hoặc đột xuất | Ban kiểm kê | Giám đốc hoặc kế toán trưởng |
Với nhà phân phối, nên quy định rõ: thủ kho chịu trách nhiệm về số lượng và vị trí hàng; kế toán chịu trách nhiệm về giá trị và chứng từ; trưởng kho chịu trách nhiệm về toàn bộ luồng vận hành. Khi ba vai trò này phối hợp đúng, sai lệch gần như không có chỗ phát sinh.
Điểm kiểm soát để tránh sai lệch
Không cần kiểm soát tất cả mọi thứ, chỉ cần kiểm soát đúng các điểm dễ sai. Dưới đây là các điểm kiểm soát quan trọng nhất trong quy trình nhập xuất kho.
Điểm kiểm soát 1: Thời điểm hàng vào kệ và ra khỏi kệ
Đây là hai thời điểm vàng. Nếu ghi nhận chậm, dù chỉ vài giờ, dữ liệu tồn kho đã lệch. Quy định rõ: hàng vào kệ phải ghi vị trí ngay trong ngày; hàng rời kệ phải cập nhật giảm tồn ngay khi xuất, không để cuối ngày mới gom.
Điểm kiểm soát 2: Vị trí lưu trữ
Mỗi mã hàng nên có vị trí mặc định. Khi nhập hàng, đưa về đúng vị trí. Khi xuất hàng, lấy đúng vị trí đã ghi trên phiếu. Nếu kho không quản lý vị trí, việc tìm hàng sẽ tốn thời gian và dễ nhầm.
Điểm kiểm soát 3: Kiểm tra chéo khi soạn hàng
Người picking và người kiểm tra phải là hai người khác nhau. Người kiểm tra ký xác nhận vào phiếu xuất. Đây là lớp bảo vệ cuối cùng trước khi hàng rời kho.
Điểm kiểm soát 4: Kiểm kê định kỳ theo chu kỳ ngắn
Thay vì chờ cuối năm mới kiểm kê toàn bộ, nên kiểm kê luân phiên theo nhóm hàng hoặc theo vị trí mỗi tuần. Cách này giúp phát hiện sai lệch sớm, không để dồn lại thành vấn đề lớn. Theo quy định tại Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC, doanh nghiệp phải thực hiện kiểm kê tài sản, hàng tồn kho ít nhất một lần vào cuối kỳ kế toán năm. Tuy nhiên, với nhà phân phối có lượng giao dịch lớn, kiểm kê luân phiên hàng tuần là cách làm thực tế hơn.
Khi nào nên dùng phần mềm quản lý kho?

Quy trình trên có thể vận hành bằng sổ sách hoặc Excel khi kho còn ít mã hàng, ít giao dịch. Nhưng khi kho phát triển, các dấu hiệu sau cho thấy thủ công không còn đủ:
- Số SKU vượt quá vài trăm, không thể nhớ hết vị trí.
- Sai lệch tồn kho lặp lại hàng tuần, không truy ra nguyên nhân.
- Kiểm kê mất nhiều ngày, phải dừng hoạt động kho.
- Soạn hàng chậm vì phải tìm hàng theo trí nhớ.
- Giao nhầm, giao thiếu xảy ra dù đã có quy trình.
- Muốn áp dụng barcode/QR và thiết bị quét cầm tay PDA.
Lúc này, phần mềm quản lý kho (WMS – Warehouse Management System) là lựa chọn phù hợp. Phần mềm giúp ghi nhận mọi thao tác nhập xuất bằng quét mã, quản lý vị trí bin/location, và cho phép kiểm kê bằng PDA mà không cần dừng kho. Excel vẫn tốt cho việc theo dõi đơn giản, nhưng khi kho có nhiều người cùng thao tác, dữ liệu trên Excel dễ bị ghi đè và không truy vết được ai sửa.
WSS của VASO hỗ trợ việc này thế nào?
WSS (Wonder Storage System) là phần mềm quản lý kho do VASO TECH phát triển cho doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thay vì chỉ bán phần mềm, VASO cùng doanh nghiệp tổ chức lại cách vận hành kho trước, rồi mới áp dụng công cụ phù hợp. Điều này có nghĩa: quy trình nhập xuất kho mà anh/chị vừa đọc ở trên sẽ được chuẩn hóa và đưa vào hệ thống, không phải cài phần mềm rồi để đó.
WSS xử lý các vấn đề thường gặp theo hướng thực tế:
- Tồn kho lệch thực tế: mọi giao dịch nhập xuất đều quét mã, ghi nhận theo người thao tác và thời điểm.
- Tìm hàng chậm: quản lý vị trí bin/location, giúp nhân viên kho biết chính xác hàng nằm ở đâu.
- Giao nhầm, giao thiếu: quét xác nhận khi soạn hàng và xuất hàng.
- Kiểm kê mất nhiều ngày: kiểm kê bằng PDA, không cần dừng toàn bộ kho.
- Phụ thuộc thủ kho: quy trình và dữ liệu nằm trên hệ thống, người mới có thể làm theo.
Bảng dưới đây gợi ý gói WSS phù hợp theo hiện trạng kho của anh/chị:
| Gói WSS | Giá tham khảo | Phù hợp với | Thời gian triển khai dự kiến |
|---|---|---|---|
| Mục nhập WSS | Từ 49 triệu | Kho nhỏ, 01 kho, quy trình đơn giản, khuyến nghị ≤ 500 SKU | 1–2 tuần |
| Tiêu chuẩn WSS | Từ 79 triệu | SME vận hành ổn định, 01–02 kho, cần chỉnh theo thực tế | 3–6 tuần |
| WSS Enterprise | Từ 149 triệu | DN cần chuẩn hóa sâu, nhiều bộ phận, tích hợp ERP | 6–12+ tuần |
Giá tham khảo cho SME; giá cuối cùng phụ thuộc số user, số kho, phạm vi chức năng, mức tùy chỉnh và thiết bị đi kèm. Chưa bao gồm VAT, chi phí tích hợp ERP/API, license bên thứ ba.
Vì sao doanh nghiệp nên cân nhắc WSS? VASO cung cấp trọn gói một đầu mối: phần mềm WSS, thiết bị quét mã như PDA và máy in tem, tư vấn, triển khai và bảo trì. Giá tham khảo được công khai ngay từ đầu. Quy trình triển khai rõ ràng theo 5 bước: khảo sát và xác nhận phạm vi, chuẩn bị dữ liệu và cấu hình, kiểm thử UAT và đào tạo, go-live, hỗ trợ sau triển khai. Văn phòng VASO đặt tại TP.HCM, phục vụ doanh nghiệp tại TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai và Long An.
Nếu anh/chị đang gặp tình trạng tồn kho lệch, soạn hàng chậm hoặc muốn dựng lại quy trình nhập xuất kho cho kho của mình, hãy Đăng ký tư vấn ngay tại Giải pháp quản trị kho WSS hoặc gọi hotline/Zalo 0909 056 267 trong giờ làm việc 08:00–17:00. VASO sẽ cùng anh/chị trao đổi bài toán kho cụ thể trước khi đề xuất bất kỳ công cụ nào.
Câu hỏi thường gặp
Quy trình nhập xuất kho gồm những bước nào?
Quy trình nhập kho gồm 6 bước: tiếp nhận thông tin, kiểm tra thực nhận, ghi nhận dữ liệu, dán nhãn, đưa vào vị trí, chốt chứng từ. Quy trình xuất kho cũng gồm 6 bước: tiếp nhận yêu cầu, kiểm tra tồn, tạo phiếu xuất, picking theo vị trí, soạn và kiểm tra chéo, giao hàng và cập nhật tồn.
Có nên dùng Excel để quản lý quy trình nhập xuất kho không?
Excel phù hợp khi kho có ít mã hàng, ít giao dịch và một người quản lý. Khi kho có nhiều người cùng thao tác, nhiều SKU, nhiều vị trí, Excel dễ bị ghi đè, không truy vết được ai sửa và không quản lý vị trí hiệu quả. Lúc này nên cân nhắc phần mềm quản lý kho.
Phần mềm quản lý kho khác gì so với Excel?
Phần mềm quản lý kho (WMS) ghi nhận giao dịch theo thời gian thực bằng quét mã, quản lý vị trí bin/location, phân quyền người dùng và cho phép kiểm kê bằng PDA. Excel chỉ là bảng tính tĩnh, không ghi nhận lịch sử thao tác và không hỗ trợ quét mã.
FIFO và FEFO khác nhau thế nào?
FIFO (First In First Out) là nhập trước xuất trước, áp dụng cho hầu hết hàng hóa. FEFO (First Expired First Out) là hết hạn trước xuất trước, áp dụng cho hàng có hạn sử dụng như thực phẩm, dược phẩm, hóa chất. Nhà phân phối nên áp dụng FEFO cho hàng có date để giảm rủi ro hàng cận date tồn lại.
Kiểm kê nên thực hiện bao lâu một lần?
Theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC, doanh nghiệp phải kiểm kê ít nhất một lần vào cuối kỳ kế toán năm. Tuy nhiên, với nhà phân phối có lượng giao dịch lớn, nên kiểm kê luân phiên theo nhóm hàng hoặc vị trí mỗi tuần để phát hiện sai lệch sớm.
Khi nào nên triển khai phần mềm quản lý kho WSS?
Nên cân nhắc khi kho có từ vài trăm SKU trở lên, sai lệch tồn kho lặp lại, kiểm kê mất nhiều ngày, soạn hàng chậm hoặc muốn áp dụng barcode/PDA. WSS có gói Entry từ 49 triệu cho kho nhỏ, Standard từ 79 triệu cho kho đang vận hành ổn định, và Enterprise từ 149 triệu khi cần tích hợp sâu.
Nguồn tham khảo
- Thông tư 200/2014/TT-BTC – Hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp, quy định về kiểm kê tài sản, hàng tồn kho.
- Thông tư 133/2016/TT-BTC – Chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy định về kiểm kê.
- Tài liệu nội bộ VASO TECH – Catalogue giải pháp WSS 2026.
- GS1 Việt Nam – Tiêu chuẩn mã số mã vạch trong quản lý kho.
Giá tham khảo cho SME; giá cuối cùng phụ thuộc số user, số kho, phạm vi chức năng, mức tùy chỉnh và thiết bị đi kèm. Chưa bao gồm VAT, chi phí tích hợp ERP/API, license bên thứ ba.